Lekkoatletyka – jakie sporty wchodzą w jej skład?
Lekkoatletyka to nie jeden sport, lecz grupa konkurencji opartych na bieganiu, skakaniu, rzucaniu i chodzie sportowym. Obejmuje także wieloboje, w których zawodnicy łączą kilka różnych prób. Ze względu na znaczenie tych podstawowych form ruchu nazywa się ją „królową sportów”.
Czym jest lekkoatletyka?
W skład lekkoatletyki wchodzą konkurencje rozgrywane na stadionie, w hali oraz na trasach ulicznych. Ich wspólną cechą jest pomiar czasu, odległości albo wysokości, a nie rywalizacja drużynowa typowa dla piłki nożnej czy siatkówki.
Określenie „królowa sportów” nawiązuje do tego, że lekkoatletyka wykorzystuje najbardziej podstawowe czynności ruchowe człowieka. Jest też jedną z najważniejszych części programu igrzysk olimpijskich. Nie należy mylić jej z gimnastyką ani z ogólną aktywnością fizyczną, ponieważ tworzy konkretny zbiór konkurencji określonych przepisami sportowymi.
Jakie sporty wchodzą w skład lekkoatletyki?
Główne grupy konkurencji lekkoatletycznych można uporządkować według rodzaju wykonywanego ruchu:
| Grupa dyscyplin | Przykłady konkurencji | Charakterystyka |
|---|---|---|
| Biegi | Sprinty, biegi średnie i długie, biegi przez płotki, sztafety | Liczy się przede wszystkim czas pokonania określonego dystansu. |
| Skoki | Skok w dal, skok wzwyż, trójskok, skok o tyczce | Zawodnicy rywalizują o najdłuższą odległość albo największą wysokość. |
| Rzuty i pchnięcia | Rzut dyskiem, rzut oszczepem, rzut młotem, pchnięcie kulą | Wynik zależy od odległości osiągniętej przez przyrząd lub kulę. |
| Chód sportowy | Chód na różnych dystansach | Zawodnicy pokonują trasę określonym technicznie sposobem poruszania się. |
| Wieloboje | Dziesięciobój, siedmiobój | Końcowy wynik powstaje z rezultatów uzyskanych w kilku konkurencjach. |
Poszczególne grupy obejmują następujące przykłady konkurencji:
- Biegi – sprinty, między innymi na 100 i 200 metrów, biegi średniodystansowe, biegi długodystansowe, biegi przez płotki, biegi z przeszkodami oraz sztafety.
- Skoki – skok w dal, skok wzwyż, trójskok i skok o tyczce.
- Rzuty i pchnięcia – rzut dyskiem, rzut oszczepem, rzut młotem oraz pchnięcie kulą. W przypadku kuli poprawna nazwa to „pchnięcie”, a nie „rzut”.
- Chód sportowy – konkurencja, w której technika wymaga stałego kontaktu jednej stopy z podłożem i wyprostowanej nogi w określonej fazie kroku.
- Wieloboje – zestawy konkurencji biegowych, skocznościowych i rzutowych. Przykładem jest dziesięciobój mężczyzn oraz siedmiobój kobiet.
Nie wszystkie konkurencje odbywają się w tym samym miejscu. Sprinty, skoki i rzuty często rozgrywa się na stadionie lub w hali, natomiast maraton, część biegów długich i chód sportowy odbywają się na trasach ulicznych. Mimo różnic organizacyjnych nadal należą do jednej dyscypliny sportowej.
Jak zorganizowana jest lekkoatletyka na świecie?
Międzynarodowe przepisy i zasady rywalizacji ustala World Athletics, organizacja odpowiedzialna za światową lekkoatletykę. Jej regulacje obejmują między innymi wymagania dotyczące konkurencji, sprzętu, stadionów, pomiaru wyników i zatwierdzania rekordów. W Polsce działalność sportową w tej dziedzinie prowadzi Polski Związek Lekkiej Atletyki, czyli PZLA.
Równoległą strukturę stanowi paralekkoatletyka. Obejmuje ona konkurencje biegowe, skokowe i rzutowe dla osób z niepełnosprawnościami. Zawodnicy rywalizują w grupach klasyfikacyjnych uwzględniających rodzaj i stopień niepełnosprawności, dzięki czemu zasady zawodów mogą być dostosowane do możliwości uczestników. Paralekkoatletyka jest częścią sportu paralimpijskiego.
Lekkoatletyka obejmuje więc znacznie więcej niż samo bieganie. Jej podstawowe działy to biegi, skoki, rzuty, chód sportowy i wieloboje, a każda z tych grup zawiera kilka odrębnych konkurencji.
